8. Sınıfta fen bilimleri dersinin ilk ünitesi olan Mevsimler ve İklim'de karşımıza çıkan dönenceler hakkında öğrenmeniz gereken tüm ayrıntıları vermeye çalışacağım. Bu yazıda "Dönence Ne Demektir, Yengeç Dönencesi Nedir, Oğlak Dönencesi Nedir ve bunların özellikleri nelerdir?" şeklinde merak ettiğiniz soruların yanıtlarına gelin hep birlikte göz atalım.

Dönence Nedir ve Özellikleri Nelerdir?

Dönence: Kuzey ve Güney Yarım Küre'de güneş ışınlarını dik açıyla en son alabilen noktaların oluşturduğu enlemlere dönence adı verilir. 

Kuzey ve Güney Yarım Küre'nin her birinde birer adet olmak üzere toplam 2 tane dönence bulunur. Bunlardan Kuzey Yarım Küre'de bulunana Yengeç Dönencesi, Güney Yarım Küre'de bulunana ise Oğlak Dönencesi adı verilir.

dönenceler

Yılın belirli tarihlerinde bu enlemlere yani dönencelere güneş ışınları dik açıyla düşer. Örneğin; 21 Haziran tarihinde öğle vakti güneş ışınları Yengeç Dönencesi üzerine tam olarak 90 derecelik açıyla yani dik düşer. Bu durumun yaşandığı an, bu dönence üzerinde bulunan cisimlerin gölge boyu oluşmaz yani sıfır olur. Oğlak Dönencesi için de benzer bir durum söz konusudur. 21 Aralık tarihinde yine öğle vakti bu sefer Oğlak Dönencesi'ne güneş ışınları tam olarak 90 derecelik açıyla düşer ve bu bölgede de cisimlerin gölge boyu bu tarihte öğle vakti sıfır olur.

Yukarıdaki görselde yer alan notlarımda da ifade edildiği gibi Güneş ışınları yalnızca Yengeç Dönencesi ve Oğlak Dönencesi ile bunlar arasında kalan bölgelere dik düşebilir. Örneğin; Ülkemiz Türkiye, Kuzey Yarım Küre'de Yengeç Dönencesi'nin bir miktar yukarısında yani Orta Kuşak dediğimiz bölgede yer aldığı için hiçbir zaman Güneş ışınları tam dik (90 derecelik açıyla) alamaz. Bu nedenle de ülkemizde cisimlerin gölge boyu asla sıfır olmaz.

Ekvator ise yıl içerisinde 21 Mart ve 23 Eylül ekinoks yani gün eşitliğinin yaşandığı tarihlerde güneş ışınlarını dik açıyla alır. Buradan da şu sonuç çıkarılabilir; güneş ışınları Ekvator'a yıl içerisinde 2 kez, Dönenceler üzerine 1 kez, dönenceler arasında kalan bölgelere 2 kez dik açıyla düşer.

Yukarıda bahsini ettiğim tüm detayların temel sebebi aslında Dünya'nın Eksen Eğikliği'dir. Bu konuyu da bir sonraki yazımda ele alacağım...


Sitede yer alan tüm testlere ait cevap anahtarları indireceğiniz pdf dokümanların son sayfasına eklenmiştir. İndirme işlemini tamamladığınızda pdf dokümanı kontrol edin, cevap anahtarı olmayan içerikleri aşağıdaki yorumlar bölümünden tarafımıza iletmeyi unutmayın...alert-info

Sitede yer alan tüm testlerdeki sorular sosyal medya hesapları ve internet sitelerinde yayımlanan pdf dokümanlardan derlenmiştir. EvdekiFen.com site içerisinde yer alan hiçbir doküman ile ilgili sorumluluğu asla kabul etmez...alert-warning